Op 22 mei jl. verscheen het langverwachte en lijvig rapport (116 pagina’s) van de ambtelijke werkgroep van de ministeries van Sociale Zaken, Financiën, Veiligheid & Justitie en Economische Zaken inzake de wet DBA.

De werkgroep presenteert 10 mogelijke varianten als ‘oplossing’ voor de in de praktijk ontstane problemen met deze wet. Het zal u niet verbazen dat geen van de varianten als de oplossing wordt aangedragen voor de complexe materie; alle varianten hebben zo hun voor- en nadelen. Het is aan het nieuwe kabinet om een keuze uit (een combinatie van) de varianten te maken. Daarbij zal waarschijnlijk ook de, eveneens op 22 mei gepubliceerde aanbeveling van de Europese Commissie om de sterke toename van zzp-ers aan banden te leggen, een rol gaan spelen.

Het voert te ver om alle varianten hier uitvoerig te bespreken; we volstaan met een opsomming van de varianten en een korte samenvatting in tabelvorm. Het gehele rapport kunt u hier vinden.

I. Varianten die zien op de uitvoering/handhaving

A: Overgaan tot handhaven (nuloptie)

B: Oordeel over de status van een arbeidsrelatie (OSA)

C: Criteria voor het mogen gebruiken van een modelovereenkomst (variant-Boot)

D: Rechtsvermoeden voor het ontbreken van een dienstbetrekking

II. Varianten die wijziging van de wettelijke criteria vereisen

E: Nadere invulling van het criterium ‘persoonlijk verrichten van arbeid’

F: Fictieve dienstbetrekking met uitzondering voor ondernemers

G: Sectorale eis van arbeidsovereenkomst

H: Opt-out van de loonheffingen en de werknemersverzekeringen

I: Ondernemersverklaring voor een selectieve groep ondernemers

J: Gelijke beloning opdrachtnemers en werknemers

Afgezien van variant G, waarin wordt uitgewerkt dat de arbeidsovereenkomst voor bepaalde sectoren verplicht wordt gesteld, is ervoor gekozen om binnen het bereik van de loonbelasting en werknemersverzekeringen te blijven. De eerder aangekondigde herijking van de arbeidsrechtelijke begrippen ‘vervanging’ en ‘gezag’ lijkt dus uit te blijven. Nadeel daarvan is dat de civielrechtelijke definitie van de dienstbetrekking en die voor de loonbelasting en sociale verzekeringen (verder) uit elkaar kunnen gaan lopen.