In het lopende controleseizoen komen wij bij de uitvoering van OKB’s in de praktijk regelmatig tegen dat controleteams onvoldoende bekend zijn met de vereisten uit Standaard 510 (Initiële controleopdrachten – Beginsaldi) wanneer zij een controleopdracht hebben overgenomen van een ander kantoor of in het geval er sprake is van een entiteit die voor het eerst wordt gecontroleerd. Vaak is hiervoor ook geen ‘model-aanpak’ in het controlepakket of de controleaanpak beschikbaar.

Wij zien in de praktijk regelmatig dat er in de planningfase van de controleopdracht wel wordt aangegeven dat er controle van de beginsaldi zal worden uitgevoerd en dat deze controle bij elke post specifiek zal worden weergegeven. In de dossiers tref je dan echter bij de meeste posten geen werkprogrammavraag en geen werkzaamheden of conclusies aan die specifiek ingaan op de controle van de beginsaldi.

Bij het uitvoeren van een initiële controleopdracht dient de accountant met betrekking tot de beginbalans voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de vraag of:

  • de beginsaldi geen materiële afwijkingen bevatten; en
  • de grondslagen voor financiële verslaggeving niet gewijzigd zijn ten opzichte van voorgaand jaar, dan wel dat wijzigingen op passende wijze zijn verwerkt.

In de controledossiers zal ten aanzien van de bovengenoemde controlewerkwerkzaamheden de volgende documentatie opgenomen moeten worden:

Planning:

  • Beschrijving in het controleplan van de controleaanpak.
  • Bespreking in de pre-auditmeeting met het team.
  • Werkstappen aangaande de controle van de beginbalans opnemen in de werkprogramma’s.

Uitvoering:

Vastlegging per relevante balanspost van de uitgevoerde werkzaamheden en de getrokken conclusies. Dit bij voorkeur in een samenvattend memo, zodat je kunt vaststellen dat alle posten zijn ‘geraakt’.

Afronding:

Evaluatie van de controlebevindingen aangaande de beginsaldi en de consistentie van de grondslagen van de financiële verslaggeving, met daarbij uiteraard een conclusie.

Bij de uitvoering van OKB’s hebben wij vaak vragen over onder meer de volgende aandachtspunten bij de controle van de beginbalans:

  • In hoeverre zijn de uitgangspunten die de vorige accountant voor de controle heeft toegepast toereikend? We komen nogal eens tegen dat de controleaanpak van de vorige accountant grotendeels wordt gekopieerd. Een nieuwe opzet van de controle met een frisse blik voorkomt dat op dezelfde voet onvoldoende onderbouwd, inefficiënt of met verkeerde aannames wordt verder gegaan.
  • In hoeverre zijn de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling passend en in hoeverre zijn deze correct toegepast? We maken het te vaak mee dat er sprake is van een materiële fout die door de opvolgend accountant in het eerste jaar van de controle wordt geconstateerd (mede door toedoen van de OKB).
  • Hoe verhoudt zich de uitvoeringsmaterialiteit die voor de jaarrekeningcontrole van het lopende jaar is vastgesteld zich met de uitvoeringsmaterialiteit die de voorgaande accountant heeft aangehouden? Wanneer deze lager is, kan er sprake zijn van een materiële afwijking in de beginbalans die het voorgaande jaar niet als materiële afwijking is opgemerkt, omdat de controle hierop niet gericht is geweest.
  • Wat is het mogelijke effect van geconstateerde afwijkingen die het voorgaand jaar niet zijn gecorrigeerd? Ook dan kan er sprake zijn van een materiële afwijking in de beginbalans die het voorgaande jaar niet als materiële afwijking is aangemerkt.
  • Wat zijn de aanvullende werkzaamheden die uitgevoerd moeten worden wanneer er sprake is van een entiteit die onderdeel uitmaakt van een groep die eerder werd gecontroleerd vanuit het perspectief van de groep (groepsmaterialiteit) en nu ook zelfstandig controleplichtig is geworden (enkelvoudige materialiteit)?
  • In hoeverre wordt zowel aandacht besteed aan de juistheid als aan de volledigheid van de opgenomen beginsaldi?
  • In hoeverre heeft men de effecten van onvoldoende zekerheid over de beginsaldi meegenomen in de redactie van de uiteindelijke controleverklaring bij het eerste controlejaar?

Tenslotte bevelen wij aan een kantoortemplate voor de uitvoering van Standaard 510  te gebruiken als houvast voor de controleteams die met controle van de beginbalans te maken hebben. Verwerk daarin dan ook de vereisten van Standaard 710 inzake ‘Ter vergelijking opgenomen informatie – vergelijkende cijfers en vergelijkende financiële overzichten’. Tegelijkertijd een leuk en nuttig onderwerp om aan de hand van een praktijkvoorbeeld op een vaktechnisch overleg verder uit te diepen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Henk den Hollander RA (055-355 99 79).