Een lening aangegaan voor de eigen woning hoort als hoofdregel thuis in box 1 en leidt daar tot renteaftrek die in mindering komt op het eigenwoningforfait en tot een aftrekpost kan leiden. Maar het is juister om deze inkomsten (het forfait) en de aftrekpost apart te zien.

Het eigenwoningforfait is belast tegen het ‘gewone’ tarief, terwijl de aftrekpost vanaf 1 januari 2013 jaarlijks met 0,5% wordt verminderd. Over 2017 betekent dit dat de rente per saldo tegen 50% aftrekbaar is (en dit loopt op tot maximaal 38% in 2042).

Als er geen of een relatief kleine eigenwoningschuld is, zou het eigenwoningforfait tot een bijtelling kunnen leiden. Dat wordt voorkomen door de zogenaamde Hillen-aftrek en daarmee wordt de bijtelling per saldo altijd nihil.

Bovenstaande bewering klopt echter niet als de belastingplichtige tegen de tariefcorrectie van 2% (2017) aanloopt. Deze komt er – ondanks de wet Hillen – toch bovenop. En dat is wetstechnisch juist, bevestigt staatssecretaris Wiebes van Financiën[1]. De eerdere suggestie van minister Blok om af te zien van de aftrek is niet juist en wie dit advies heeft opgevolgd is in overtreding, aldus Wiebes.

Alternatieven

Een mogelijk oplossing is het toerekenen van de inkomsten uit de eigen woning (inclusief de Hillen-aftrek) aan de partner met een inkomen dat niet in de hoogste tariefschijf valt.

Uiteraard is het ook mogelijk te kijken of een eigenwoningschuld zodanig aangepast kan worden dat deze niet langer kwalificeert voor renteaftrek door bijvoorbeeld niet af te lossen terwijl dat wel een fiscaal vereiste is. Dan verhuist de lening naar box 3 en doet de tariefaanpassing zich niet voor.

Tot slot is het mogelijk dat de belastingplichtige met geld vanuit box 3 de eigenwoningschuld aflost. Een verlaging van de grondslag in box 3 kan een positief effect sorteren voor toeslagen en inkomensafhankelijke bijdragen. Aflossen kan een negatief effect opleveren bij een aan de hypotheek gekoppelde kapitaalverzekering (spaarrekening of beleggingsrecht eigen woning) en heeft gevolgen als de bijleenregeling van toepassing is.

Voor vragen over de eigenwoningregeling kunt u contact opnemen met mr. Sandra Twigt (s.twigt@fullfinance.nl) of 055-3559979.

[1] Brief Staatssecretaris van Financiën, 07-06-2017, nr. 2017-0000106366