Aandeelhouders willen soms hun aandelen vervreemden. Indien dit aandelen in een onroerendezaak-bv zijn, kost dit veelal overdrachtsbelasting. Gezocht wordt dan naar oplossingen om dit te voorkomen.

Recent kregen wij de volgende vereenvoudigde casus voorgelegd met de vraag of de overdrachtsbelasting te voorkomen was.

Situatie

  1. Vijf personal holdings (A- t/m E-bv) participeren ieder voor 20% in een onroerendezaak-bv (hierna: OG-bv);
  2. OG-bv is een onroerendezaakrechtspersoon met in Nederland gelegen onroerende zaken;
  3. OG-bv gaat 20% aandelen van E-bv inkopen;
  4. OG-bv gaat de ingekochte aandelen in portefeuille houden;
  5. OG-bv had zelf nog geen aandelen in portefeuille;
  6. Een natuurlijk persoon heeft onmiddellijk > 60% van de aandelen in A-bv en > 60% van de aandelen in B-bv, derhalve heeft de natuurlijk persoon middellijk >1/3 van de aandelen in OG-bv via A-bv en B-bv;
  7. De ingekochte aandelen zijn gerechtigd tot de winst;
  8. Belang: enorm.

Vragen

  1. Is er overdrachtsbelasting verschuldigd bij de verkrijging van de ingekochte aandelen door OG-bv van E-bv?
  2. Is er overdrachtsbelasting verschuldigd bij de overige aandeelhouders bij de inkoop van de aandelen door OG-bv?

Bevindingen

  1. De verkrijging door OG-bv van eigen aandelen is een belastbaar feit voor de overdrachtsbelasting indien aan de eis van het substantieel belang (1/3) is voldaan. Dit is het geval als OG-bv ál dan niet tezamen met een verbonden rechtspersoon of verbonden natuurlijk persoon, voor ten minste een derde gedeelte belang in de rechtspersoon heeft (art. 4, lid 3, onderdeel b WBR). OG-bv verkrijgt een daadwerkelijk belang in zichzelf van 20% en houdt dus minder dan 1/3 van het geplaatst kapitaal van OG-bv.
  2. De vraag die dan opkomt is of A-bv, B-bv, C-bv en D-bv met OG-bv verbonden lichamen zijn waarvan het aandelenbezit aan OG-bv toegerekend moet worden? Middellijke belangen tellen hierbij mee. A-bv en B-bv zijn verbonden lichamen.
  3. Aangezien hier geen aandelen ingetrokken worden, is er geen sprake van een verkrijging bij de overige aandeelhouders en is er geen overdrachtsbelasting verschuldigd bij de overige aandeelhouders.

Zijn er andere oplossingen om overdrachtsbelasting te voorkomen?

Kan overdrachtsbelasting voorkomen kan worden bij OG-bv door de aandelen wel in te trekken en niet in portefeuille te houden? De belastingdienst is van mening dat door OG-bv geen overdrachtsbelasting verschuldigd is als de onderlinge gerechtigdheid van de aandeelhouders tot het vermogen niet wijzigt (Besluit van 15 oktober 2015, BLKB2015/794M). Dat is hier echter wel het geval! Dat is vreemd geformuleerd aangezien het heffing bij OG-bv betreft i.p.v. bij de aandeelhouders. Ook dan zal de belastingdienst naar verwachting geen vrijstelling verlenen. Doet zij dat wel, dan wijzigt het materieel belang van de andere aandeelhouders en zal er volgens de staatssecretaris bij de andere aandeelhouders overdrachtsbelasting verschuldigd zijn. Hier denkt de heer drs. M.J.A.M. van Gijlswijk (WFR 2011/96) anders over. Al vindt hij de wetsgeschiedenis onduidelijk op dit punt. Dat kan leiden tot een procedure. Indien cliënt dat niet wenst is het advies overdrachtsbelasting afdragen.

Conclusie

  1. De verkrijging door het lichaam van de ingekochte aandelen valt onder art. 4, eerste lid, onderdeel a. Er is derhalve overdrachtsbelasting verschuldigd ter zake van de inkoop;
  2. Aangezien hier geen aandelen ingetrokken worden is er geen sprake van een verkrijging bij de overige aandeelhouders en is er geen overdrachtsbelasting verschuldigd bij de overige aandeelhouders.

Tip

Indien een bv onroerende zaken in eigendom heeft, is het altijd uitkijken bij een aandelentransactie (niet alleen een overdracht, maar ook een inkoop, uitgifte en certificering) of er overdrachtsbelasting verschuldigd is!

Voor vragen hierover kunt u contact opnemen met drs. Anita van den Bosch RB, a.van.den.bosch@fullfinance.nl of tel.: 055-3559979