De wereld van de sociale verzekeringen is niet eenvoudig te doorgronden. Dat blijkt maar weer eens uit het feit dat ook de vaste commissie van sociale zaken aandacht vroeg aan de minister omdat de Kamerleden kennelijk verrast waren door een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (hierna CRvB).

De casus was als volgt.

De betrokkene was als ondernemer werkzaam in zijn eenmanszaak en had een vrijwillige ZW-verzekering afgesloten bij het UWV. Op enig moment wordt de eenmanszaak omgezet in een bv en wordt betrokkene dga bij de bv. De vrijwillige ZW-verzekering loopt gewoon door.

Jaren later meldt hij zich ziek en claimt een ziektewetuitkering bij UWV. De uitkering wordt geweigerd. Terecht, want de ziektewet keert pas uit als er geen recht is op loon en ook een niet verplicht verzekerde dga heeft net als iedere werknemer recht op 104 weken loondoorbetaling bij ziekte. De rechter moest zich vervolgens buigen over de vraag of de premies die betaald zijn vanaf het moment dat de eenmanszaak is beëindigd, moeten worden terugbetaald door het UWV.

Helaas voor betrokkene worden de premies niet gerestitueerd. De door het UWV gehanteerde gedragslijn is dat een vrijwillige verzekering niet met terugwerkende kracht kan worden beëindigd. Die gedragslijn acht de CRvB, behoudens bijzondere omstandigheden, al jaren aanvaardbaar. Het feit dat het UWV geen enkel risico zou hebben gelopen is, ook volgens vaste rechtspraak, geen bijzondere omstandigheid. De stelling van betrokkene dat het UWV geen enkel risico zou hebben gelopen is overigens ook niet geheel juist; er zijn immers situaties denkbaar dat wel een beroep op een ziektewetuitkering zou kunnen worden gedaan.

In zijn antwoord geeft de minister aan dat hij niets kan veranderen aan deze situatie omdat het “volgens het boekje” is verlopen, maar bijzonder zuur is de uitkomst wel: geen uitkering en geen teruggaaf van de premies.

Soortgelijke procedures komen toch regelmatig voor. Een teken dat het mogelijk een onderbelicht punt is bij inbreng in de bv. De moraal van dit verhaal? Controleer bij gewijzigde omstandigheden, zoals inbreng in een bv, ook of het nog zinvol is de vrijwillige verzekeringen die zijn afgesloten tijdens de periode dat cliënt zelfstandige was, voort te zetten en zo niet, laat de vrijwillige verzekering beëindigen.