In de afgelopen periode heb ik accountantskantoren mogen bijstaan bij problematiek rondom opvolging, pensionering en/of verkoop.

Wat is de rode lijn?

De zorg neemt toe. Wat mijn collega’s Arjen Schutte en Marcel Maassen al schreven, (https://www.accountancyvanmorgen.nl/2018/07/25/prijsvorming-accountantskantoren-toekomstige-cashflow-is-king/) de tijd dat een kantoor verkocht werd voor 1x de jaaromzet ligt definitief achter ons. Maar de zorg en problematiek reikt verder dan alleen de potentiële verkoopprijs.

Ik kom veelal enthousiaste hardwerkende vennoten tegen, die eenzelfde karakteristiek carrièrepad hebben doorlopen. Begonnen bij de big 4 of een van de voorlopers daarvan, op enig moment voor zichzelf begonnen óf overgestapt naar een kleiner kantoor en daar vennoot geworden. Vaak al tientallen jaren in het vak en ook al tientallen jaren een vaste persoonlijke klantenkring. Bouwend aan het kantoor op basis van onderling vertrouwen in het vennotenteam, dat weer gebaseerd is op ieders (grote!) bijdrage aan de omzet.

Maar de tijden zijn veranderd en soms is de verbazing daarover groot of is het besef er onvoldoende.

Het mooie carrièrepad dat ze zelf hebben bewandeld, is niet meer vanzelfsprekend voor de aankomende generatie. De verbazing zit in het feit dat de huidige generatie vennoten maar niet begrijpt dat sommige jongeren het partnerschap niet ambiëren en een andere definitie hebben van een mooie carrière.

En de krapte op de arbeidsmarkt is in menig kantoor voelbaar. Niet gek dus dat de vennoten de werkzaamheden maar weer naar zich toetrekken. Nóg een tandje erbij. Tegelijkertijd kunnen de vennoten in het vennotenteam niet meer alleen hard werken aan sec klanten; er zijn zoveel andere zaken die moeten gebeuren: vaktechniek & compliance, voortdurend voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving: AVG, Wwft, NVKS, Publiek Belang, social media, hr-beleid en werkzaamheden, ict. Noem maar op. Zelfs voor harde werkers komt dan een grens in zicht.

En dan speelt de problematiek van opvolging, pensionering, verkoop. In een keer gaan belangen uit elkaar lopen. Waar men tot voor kort gezamenlijk de schouders eronder zette, verandert dat. De een wil uittreden en graag een hoog bedrag ontvangen voor zijn goodwill. “Bij gebrek aan opvolgers, moet het kantoor dan maar verkocht worden!” roept hij uit. De ander heeft nog zo’n 10 jaar voor de boeg en wil die laatste 10 jaar juist blijven werken op de manier waarop hij dat de afgelopen 10 jaar heeft gedaan. “Geen haar op mijn hoofd die verkoop overweegt.”

En waar de vennoten jarenlang gezamenlijk hard hebben gewerkt aan de opbouw van het kantoor, komen ze nu tegenover elkaar te staan.

Wat ik dan zie gebeuren, is dat het gesprek wordt gemeden. En voordat men het beseft belandt het kantoor in een soapachtige situatie, waarbij allerlei gedachten en opinies over en weer niet met elkaar worden uitgesproken, maar wel leiden tot achterklap, veronderstellingen en veel, heel veel drijfzand.

Hoe dit op te lossen?

  1. De titel van het artikel is niet voor niets Zo eenvoudig kan het zijn. Zorg dat je weer met elkaar in gesprek raakt. Hulp van een derde kan daarbij nodig zijn. Deze kan namelijk eerst ieder van de vennoten een-op-een spreken. Het doel: van ieder precies weten wat hij in de toekomst wil/verwacht over/voor zijn persoonlijke positie én die van kantoor. Belangrijk daarbij is om oog te hebben voor de drijfveren. De drijfveren kunnen namelijk in een later stadium helpen bij het onderling begrip.
  2. Stap 2. Deel de opinies en gedachten met elkaar. Geef aan waar overeenkomsten en verschillen zitten. Bespreek deze. Grijp terug op de drijfveren om te werken aan het onderling begrip.
  3. En tot slot stap 3: denk in scenario’s. Er is helaas niet één manier, niet één beste oplossing. Spreek dus met elkaar af welke stap u als eerste gaat zetten en hoe lang u daar de tijd voor uittrekt. Bepalend voor het meest gewenste scenario zijn uiteraard de uitgesproken verwachtingen en drijfveren. In de praktijk zie ik veel verschillen. Van kantoren die direct overgaan op een voorgenomen verkoop en het kantoor verkoopklaar gaan maken, tot kantoren die krimpen in het aantal vennoten en met een kleiner team het kantoor voortzetten, tot zelfs kantoren die kiezen voor algehele krimp. Evalueer tussentijds uw eerste keuze en ga waar nodig over op het next-best scenario, uw tweede keuze.

Tot slot

Weet u van elkaar hoe u in de wedstrijd zit? Of denkt u het te weten? Lukt het u om met elkaar in gesprek te blijven, ook als de belangen uiteen gaan lopen? Herkent u de opvolgingsproblematiek?

Wilt u eens vrijblijvend van gedachten wisselen over uw toekomst en die van uw kantoor? Neem dan contact op met Tonny Dirkx, t.dirkx@fullfinance.nl