In de praktijk lijken de begrippen non-assurance en assurance tot een tweedeling en soms zelfs tot een diepe kloof te leiden waarover onderling veel wordt gediscussieerd. In dit artikel ga ik na of deze tegenstelling tussen non-assurance en assurance terecht is of dat er mogelijk meer raakvlakken zijn dan gedacht.

Als uitgangspunt voor mijn gedachtegang ga ik uit van een willekeurige jaarrekening van een besloten vennootschap en betrek ik het begrip ‘non-assurance’ op de samenstellingsopdracht voor deze bv-jaarrekening.

Jaarrekeningvoorschriften

Ongeacht of de accountant een non-assurance- of een assurance-opdracht voor een bv-jaarrekening uitvoert zal deze jaarrekening er als eindproduct van de opdracht hetzelfde uit moeten zien. Het regelgevend kader voor deze jaarrekening is niet afhankelijk van de soort opdracht die de accountant uitvoert maar is geregeld in titel 9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek (BW2 Titel 9).

Hoewel de samenstellingsopdracht een non-assurance en geen assuranceopdracht is, wordt de accountant door het management van de cliënt ingeschakeld in verband met de deskundigheid van de accountant op het gebied van administratieve verwerking en financiële verslaggeving. De gebruikers van de door een accountant samengestelde bv-jaarrekening mogen ervan uitgaan dat deze jaarrekening op een toereikende manier voldoet aan de voorschriften van BW2 Titel 9.

Conclusie op dit onderdeel: de jaarrekeningvoorschriften leiden niet tot een verschil tussen een non-assurance- en een assuranceopdracht.

Fundamentele beginselen

Ongeacht of de accountant een non-assurance- of een assuranceopdracht voor een bv-jaarrekening uitvoert zijn de fundamentele beginselen van toepassing. Voor wat betreft het verlenen van een professionele dienst dient iedere accountant onder meer te voldoen aan het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid. Kort samengevat heeft dit beginsel als doel dat de accountant een professionele dienst uitvoert met de voor die professionele dienst vereiste kwaliteit en dat de accountant alleen mededelingen doet over de uitkomst van een professionele dienst voor zover de vakbekwaamheid en de door de accountant verrichte werkzaamheden daarvoor een deugdelijke grondslag vormen.

Daarbij voert de accountant de opdracht nauwgezet, grondig en tijdig uit en past relevante wet- en regelgeving toe.

Voor de toepassing van de fundamentele beginselen vereist de VGBA verder in het algemeen dat de accountant een onderzoekende geest heeft, professionele oordeelsvorming toepast en zich baseert op hetgeen een objectieve, redelijke en geïnformeerde derde aanvaardbaar en toereikend acht.

Conclusie op dit onderdeel: de fundamentele beginselen leiden niet tot een verschil tussen een non-assurance- en een assuranceopdracht.

NVKM (Nadere voorschriften kwaliteitsmanagement)

Doel van de NVKM is het in sterke mate bevorderen van een goede beroepsuitoefening door deze te laten plaatsvinden in een kantoor waarin een toereikend kwaliteitsmanagementsysteem is opgezet waarvan de werking doorlopend wordt geëvalueerd gericht op het verder bijsturen daarvan.

De NVKM bepaalt dat het kwaliteitsmanagementsysteem zo is ingericht dat alle assuranceopdrachten of aan assurance verwante opdrachten (zoals de samenstellingsopdracht van de bv-jaarrekening) hieronder vallen.

Conclusie op dit onderdeel: de nadere voorschriften kwaliteitsmanagement leiden niet tot een verschil tussen een non-assurance- en een assuranceopdracht.

Tegenstelling terecht?

Uit de gedachtegang zoals die hierboven is weergegeven volgen geen tegenstellingen tussen een non-assurance- en een assuranceopdracht.

Met andere woorden: in de basis moeten zowel non-assurance- als assurancelkopdrachten aan dezelfde kwaliteitsnormen voldoen.

Bij elke non-assurance- en assuranceopdracht levert de accountant dus al een basiskwaliteit van hoog niveau en valt het verschil tussen een non-assurance en een assuranceopdracht weg.

Zijn er dan verder geen verschillen tussen non-assurance en assuranceopdrachten? Natuurlijk wel, maar die verschillen hebben vooral te maken met de werkzaamheden die voor een opdracht meer specifiek moeten worden uitgevoerd, samenhangend met de mate van zekerheid die de accountant wil verstrekken.

Omdat bijvoorbeeld een opdracht tot het samenstellen van een bv-jaarrekening geen assuranceopdracht is wordt van de accountant bij deze opdracht volgens Standaard 4410 Samenstellingsopdrachten niet vereist om de nauwkeurigheid of de volledigheid van de door het management verschafte informatie voor het samenstellen te verifiëren, of anderszins onderbouwende informatie te verzamelen zoals bij een assuranceopdracht wél het geval is (dit om een controleoordeel of een beoordelingsconclusie over de opgestelde bv-jaarrekening tot uitdrukking te brengen).

Ten slotte

Voor wat betreft non-assurance en assurance is er eenzelfde belangrijke en brede basis, gebaseerd op dezelfde uitgangspunten voor kwaliteit en een goede beroepsuitoefening.

Afhankelijk van de mate van zekerheid die de accountant wil leveren bevat de gereedschapskist van de accountant een veelheid aan meer specifieke gereedschappen om aanvullend op de reeds gelegde brede basis de bijbehorende werkzaamheden uit te voeren zoals die beschreven worden in de verschillende controlestandaarden.

Heb je vragen over dit artikel? Neem dan contact op met Henk den Hollander RA (h.den.hollander@fullfinance.nl) of een van onze andere accountants via 055 – 355 99 79.

Publicatiedatum: 16 april 2026